የህጻናት ከባድ የሆድ ድርቀት እና ትልቁ አንጀት ሰገራ ገፍቶ ያለማውጣት ችግር (የትልቁ አንጀት ነርቭ በሽታ)
አማርኛ | Afan Oromo
የሆድ ድርቀት ትርጉም፡ ህጻናት ሰገራ ማውጣት ሲቸገሩና አልፎ አልፎ ብቻ በጣም ደረቅ ሰገራ ሲወጡ
የበሽታው ምልክቶች ፡
- ሰገራ ለማዉጣት መቸገር እንድሁም ሰገራ ሲያወጡ ማማጥ
- ሰገራ ሲያወጡ ህመም መኖር እና አልፎ አልፎ የሰገራ ደም መቀላቀል
- አልፎ አልፎ ብቻ ሰገራ መዉጣት (በሳምንት ከሶስት ጊዜ በታች)
- ደረቅ እና ትልቅ ሰገራ መዉጣት
- የሆድ ቁርጠት
- የምግብ ፈላጎት መቀነስ እና ማቅለሽለሽ
- አልፎ አልፎ ሰገራ ማምለጥ (ሰገራ ለመቆጣጠር መችገር )
ሊሰጥ የሚገባ ህክምና
- የምግብና ፈሳሽ አወሳሰድ ማስተካከል
- በተለያዩ መድሃኒቶች ማከም
- አንጀት ዉስጥ የተከማቸ ደረቅ ሰገራ ብዙ ከሆነ ደግም ትልቁን አንጀት ማጠብ ያስፈልጋል
ከባድ የሆድ ድርቀት ያላቸዉ ህጻናት ከዝህ በታች የተዘረዘሩትን ምልክቶች ካላቸው የትልቁ አንጀት የነርቭ በሽታ ሊሆን ስለሚችል በባለሞያ ታይተዉ ከታችኛዉ የትልቁ አንጀት ክፍል ናሙና ተወስዶ (rectal biopsy) ምርመራ ተደርጎ ማረጋገጥ ያስፈልጋል
እኝህ ምልክቶች ህጻኑ ተወልዶ የመጀመርያዉን ጥቁሩን ሰገራ ያወጣዉ ከሁለተኛ ቀን እድሜዉ በዋላ ከሆነ
የሆድ ድርቀቱ ቀደም ብሎ ከጀመረ በተለይም ከአንድ ወር እድሜ በፊት ከሆነ
ከሆድ ደርቀቱ ጋራ የተያያዘ የሆድ መነፋት ካለ
ህጻኑ በተገቢዉ ካላደገና የመቀጨጭ ወይንም የምግብ እጥረት ምልክቶች ካለው
ከሆድ ድርቀቱ ጋራ የተያያዘ የአንጀት ኢንፌክሽን ወይንም ቁስለት በተደጋጋሚ ካለው
የትልቁ አንጀት የነርቭ በሽታ ላላቸዉ ህጻናት ሊሰጥ የሚገባ ህክምና የሄን ችግር ያላቸዉ ህጻናት ችግሩ በምርመራ ከተረጋገጠ በዋላ በቀዶ ህክምና ማስተካከል ያስፈልጋል።
.
Rakkoo goginsa garaa cimaa fii rakkoo mar’immaan furdaan sagaraa dhiibee baasuu dadhabuu (dhibee narvii mar’immaan furdaa)
Goginsa garaa
Hiika:
Sagaraa akka gaariitti baasuu dhabuu ; akkasumas sagaraa gogaa darbee darbee qofa baasuu
Mallattoolee dhukkubichaa
Sagaraa baasuuf rakkachuu ; sagaraa baasuuf ittanuu fi miixachuu
Yeroo sagaraa baasan dhukkubbii fii darbee darbee sagaraan dhiiga makachuu
Sagaraa darbee darbee qofa baasuu ; torbanitti yeroo sadii gadi baasuu
Sagaraan bahu baay’ee gogaa fi guddaa ta’uu
Dhukkubbi garaa
Fedhii nyaataa dhabuu fi ol guuruu
Darbee darbee sagaraa to’achuu dhabuu
Yaala kennamuu malu
Haala nyaataa fii dhugaatii sirreessuu ykn jijjiiruu.
Dawaa garaa garaatiin waldhaanuu.
Kuufamni sagaraa gogaa mar’immaan furdaa keessa jiru baay’ee yoo ta’emmoo mar’immaan furdaa dhiquu barbaachisa.
Daa’imman goginsa garaa cimaa qaban mallattoolee armaan gadii yoo qabaatan dhibee narvii mar’imman furdaa ta’uu waan danda’uuf rakkoo kana adda baasuuf ogeessa dhibee kana yaaluun ilaallamuu fii kutaa mar’immaan furdaa gama gadii irraa foon fuudhamee (rectal biopsy) qorrannoodhaan mirkaneessuun ni barbaachisa. Mallatooleen Kunniin:
Sagaraa guraacha jalqabaa da’iimni dhalatee guyyaa lamaffaa booda yoo bahe.
Goginsi garaa daa’imni dhalatee ji’a tokko keesssatti Kan eegale yoo ta’e.
Gogiinsa garaa waliin garaa bokoksuun yoo jiraate.
Daa’imni akka gaariitti yoo guddachuu baaate; jechuun yoo ulfaatina dabaluu baate fi yoo mallattoolee hanqina nyaata qaabate.
Rakkoo goginsa garaa waliin wal qabatee rakkoon ’’infeekshinii’’ mar’immaanii deddebi’ee yoo jiraate.
Yaala dhibee narvii mar’immaan furdaatiif godhamuu malu
Rakkoon Kun erga qorrannoodhaan mirkanaahee booda baqaqsanii waldhaanuudhaan sirreefamuu mala.
Dr. Mengistu Getachew, Pediatric Surgeon, Adama, Ethiopia
t.me/Doctormengepedisurgery
Dr.Mengistu Special Pediatric Surgical Service
