በግምት ከወር በፊት በዚህ ድረገጽ ቀጣዩ የተቃዋሚው ኃይል ዘመቻ በተመረጡ ባለስልጣናት፣ በአገሪቱ ከፍተኛ የልማት አውታሮችና የተመረጡ ባለሃብቶች ላይ ያተኮረ ዘመቻ እንደሚጀመር፣ ለዚህም የሚናበበና የሚለቀቀውን የፈጠራ መረጃ የሚያሰራጭ ኃይል ከቀድሞው በበለጠ መዘጋጀቱ ቀርቦ ነበር። በዚሁ ጽሁፍ ላይ አንድ ሜኖሶታ የሚኖሩ የሶማሌ ተወላጅና በታወቀ ዩኒቨርስቲ የሚያስተምሩ ባለሙያ “ሶማሌ ክልል እብድ የለም። መንግስት ይህንን ሁሉ ታላላቅ ፕሮጀክት በክልሉ ውስጥ እየሰራ፣ አስር ቢሊዮን ዶላር በላይ እያፈሰሰ፣ መሰረተ ለማቱና የክልሉ እድገት በሚታይ ደረጃ እየተሻሻለ እያየን ወደ ብጥብጥ የምንገባ ጅሎች አይደለንም። ምንስ ፈልገን ነው ሁከት የመንፈጥረው? ችግር ካለ በጥበብ እንፈታለን” ብለውም ነበር።
የዲሲው የሽግግር መንግስት ግብረ ሃይል ህዝባዊ አመፅ ቅስቀሳው አልሳካለት ሲል ወደ የሃሰተኛ መረጃ ዘመቻ እንቅስቅሴ ገብቷል። የሰሞኑ የዚህ ዘመቻ ትኩረቱ በሶማሊ ክልል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ሙስጠፌ መሀመድ ላይ ያነጣጠረ ሆኑዋል። በዕቅዱ መሰረት ተረኛ ናቸው ማለት ነው።
ርዕሰ መስተዳድሩ “ሶማሌን የመገንጠል” እቅድ እንዳላቸው ከዚህ ቀደም የወጡ የድምፅ ቅጅዎችን ከአውድ ውጭ በማቀነባበት ስልታዊ የሆነ የሃሰተኛ መረጃ ዘመቻ (Disinformation Campaign) ከፍተዋል። ይህ ሴራ የቆዩ የክለብ ሃውስ ውይይቶችን ከአውዳቸው በማውጣትና ወቅታዊ ገጽታ በመስጠት፣ በሀገር ህልውና ላይ ስጋት ለመፍጠርና በኢትዮጵያ ውስጥ የብጥብጥ አጀንዳ ለመቅረጽ የታለመ ነው። እንዲህ ያሉ የተቀነባበሩ መረጃዎች የሚለቀቁት ሆን ተብሎ የህዝብን ስነ-ልቦና ለመረበሽና በመሪዎች መካከል ያለውን መተማመን ለማላላት ታስቦ ነው።
ለዚህ የሴራ ዘመቻ መነሻ የሆነው የ2021 የቆየ ንግግርን አሁን ካለው የሰላም ሁኔታ ጋር በማጋጨት (Anachronism) ለማቅረብ መሞከሩ ነው። በተለይም ጠቅላይ ሚኒስትሩ “2 ፐርሰንት ብቻ ነው የተሰራው” ያሉትን ንግግር፣ የክልሉን ሰፊ የልማት አቅም (እንደ ተፈጥሮ ጋዝ እና ግብርና) የሚያሳይ መሆኑ ቀርቶ የመንግስት ውድቀት ተደርጎ እንዲተረጎም መደረጉ የቋንቋ አጠቃቀምን የማጣመም ተራ የፕሮፓጋንዳ ዘመቻ መሆነን የመስኩ ባለሙያዎች ይገልፃሉ። ይህ ዓይነቱ ትርክት የክልሉን እድገት ለማደናቀፍና በአቶ ሙስጠፌ አስተዳደር ላይ ህዝባዊ አመጽ ለመቀስቀስ የሚደረግ ሙከራ አካል ነው።
የዚህ ሴራ ዓላማዎች ዘርፈ ብዙ ሲሆኑ፣ ዋነኛው ግብ በፌዴራል መንግስቱ እና በሶማሊ ክልል አመራሮች መካከል ጥርጣሬን በመዝራት በብልጽግና ፓርቲ ውስጥ የውስጥ ሽኩቻ መፍጠር ነው። በሰላማዊ መንገድ ስልጣን መያዝ ያቃታቸው የፖለቲካ ሃይሎች እና የኢትዮጵያ ታሪካዊ ጥላቶች “የውክልና ጦርነት” አስፈፃሚ ግብረ ሃይሎች፣ ክልሉን ከፌዴራሉ መንግስት ጋር በማጋጨት የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት እየጣሩ እንደሆነ መረዳት አይከብድም። ይህ እንቅስቃሴ የሀገሪቱን አንድነት የሚፈታተን ከመሆኑም ባለፈ፣ በክልልና በፌዴራል መካከል ያለውን ስምምነት በማዳከም ለውጭ ጣልቃ ገብነት በር የሚከፍት ነው።
ከዚህ የተቀነባበረ ዘመቻ ጀርባ የውጭ ኃይሎች በተለይም የግብፅ እጅ እንዳለበት ግልፅ ነው። ኢትዮጵያ በታላቁ የዓባይ ግድብ፣ በቀይ ባህር የባህር በር ጥያቄና በቀጠናዊ ተጽዕኖ ፈጣሪነቷ ላይ ያላትን ጽኑ አቋም ለማዳከም፣ የውስጥ ብጥብጥ መፍጠር የግብፅና መሰሎቿ ስልታዊ ፍላጎት ነው። ክልሉ “ሊገነጠል ነው” የሚል ወሬ በማናፈስ የኢትዮጵያን የባህር በር ጥያቄ ሽባ ለማድረግና ሀገሪቱ በውስጥ ጉዳዮቿ ተጠምዳ እንድትቆይ የማድረግ ስልታዊ ሴራ በጉልህ እየታየ ይገኛል። ከምንም በላይ በሶማሊ ላንድ በኩል የተጀመሩ ቁልፍ የልማት አውታሮች ላይ ደንቃራ ለመሆንና ኢትዮጵያን ለዘለዓለሙ አንቆ የማስቀረት ፍላጎት የተቀዳ ነው።
ከሰባተኛው ሀገር አቀፍ ምርጫ መቃረብ ጋር ተያይዞ እንዲህ ያሉ የሃሰት መረጃዎች (Fake News) መጨመራቸው በአጋጣሚ የመጣ አይደለም። የዚህ ዘመቻ አንዱ ዓላማ የምርጫውን ሂደት ማጠልሸትና ህዝቡ በዴሞክራሲያዊ ሂደቱ ላይ እምነት እንዲያጣ ማድረግ ነው። አቶ ሙስጠፌ ስለ ስድስተኛው ምርጫ የሰጡትን ሚዛናዊ ትችት አሁን እንደተባለ አድርጎ ማቅረብ፣ ህዝቡ “ሀገር ልትፈርስ ነው” በሚል ድንጋጤ ውስጥ ሆኖ ወደ ምርጫ እንዳይሄድ ወይም ወደ ብጥብጥ እንዲገባ ግፊት ለማድረግ የታለመ የምርጫ Sabotage ነው።
በሶማሊ ክልል የታየውን ለውጥ ስንመለከት፣ የአቶ ሙስጠፌ አስተዳደር በክልሉ ለዘመናት የሰፈነውን የሰብአዊ መብት ረገጣ፣ የፍትህ እጦት እና የጸጥታ ችግር በመቅረፍ ረገድ “ምትሃታዊ” የሚባል ስራ መስራቱን መረዳት ይቻላል። ቀሪ ስራዎች ቢኖሩም ክልሉን ለሁሉም ብሔር ብሔረሰቦችና ሃይማኖቶች ምቹ የስራ ከባቢ በማድረግ ረገድ የተሄደበት ርቀት የሚያስመሰግን ነው። ይህ የለውጥ ሃይል በፌዴራል የተሰጠውን መልካም አጋጣሚ በመጠቀም በክልሉ ተጨባጭ ልማት በማምጣት ረገድ ግንባር ቀደም ተጠቃሽ መሆን ችሏል። በድርቅና በችግር የሚታወቀው ይህ ክልል ዛሬ መኪና እየገጣጠመ ነው፣ በዓመት ሁለቴ ስንዴ እየቃመ ነው፣ ብዙ መጠቀስ ይቻላል።
የሶማሊ ክልል ፖለቲካዊ መረጋጋት የመጣው “የወያኔው ክንፍ” በክልሉ ቀድሞ በመመታቱና ለውጥ ፈላጊው ሃይል ሁለንተናዊ ድል በመቀዳጀቱ ነው። ቀደም ሲል ክልሉን እንደፈለገ ሲያሽከረክር የነበረው ሃይል፣ አሁን ተመልሶ ክልሉን ለመቆጣጠር ያደረገው ሙከራ ባለመሳካቱ፣ የጥፋት አጀንዳውን በጎሳና በወደብ ጉዳይ ለመሸፈን እየሞከረ ይገኛል። የወያኔው ክንፍና መሰል አጥፊ ሃይሎች አጀንዳቸውን በቀላሉ ሊያስፈጽሙ ባለመቻላቸው፣ አሁን ወደ “መገንጠል” ትርክትና የሃሰት ፕሮፓጋንዳ መዞራቸው የተስፋ መቁረጥ ምልክት ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል።
በአጠቃላይ ይህ በሶማሊ ክልልና በአመራሮቹ ላይ የሚሰነዘረው ይህ የተቀነባበረ ጥቃት፣ የኢትዮጵያን የሪፎርም ጉዞ ለማደናቀፍ የሚደረግ ትልቅ የፖለቲካ ቁማር ነው። ሆኖም ህዝቡና መንግስት መሰል የሃሰት መረጃዎችን በአግባቡ በመለየትና እውነተኛውን የክልሉን የለውጥ ጉዞ በማጠናከር፣ የጥፋት ኃይሎችን ሴራ ማክሸፍ ይኖርባቸዋል። የሶማሊ ክልል ሰላምና ልማት መቀጠል ለኢትዮጵያ ህልውናና ለቀጠናው መረጋጋት ወሳኝ በመሆኑ፣ እንዲህ ያሉ የሃሰት ትርክቶች በሀገራዊ አንድነት ላይ ሊፈጥሩ የሚችሉትን ስንጥቅ በንቃት መከላከል ይገባል።
– የዲሲው የሽግግር መንግስት ግብረ ሃይል ህዝባዊ አመፅ ቅስቀሳው አይሳካለት ሲል ወደ የሃሰተኛ መረጃ ዘመቻ እንቅስቅሴ ገብቷል። የሰሞኑ የዚህ ዘመቻ ትኩረቱ በሶማሊ ክልል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ሙስጠፌ መሀመድ ላይ ያነጣጠረ ሆኑዋል።
ርዕሰ መስተዳድሩ “ሶማሌን የመገንጠል” እቅድ እንዳላቸው ከዚህ ቀደም የወጡ የድምፅ ቅጅዎችን ከአውድ ውጭ በማቀነባበት ስልታዊ የሆነ የሃሰተኛ መረጃ ዘመቻ (Disinformation Campaign) ከፍተዋል። ይህ ሴራ የቆዩ የክለብ ሃውስ ውይይቶችን ከአውዳቸው በማውጣትና ወቅታዊ ገጽታ በመስጠት፣ በሀገር ህልውና ላይ ስጋት ለመፍጠርና በኢትዮጵያ ውስጥ የብጥብጥ አጀንዳ ለመቅረጽ የታለመ ነው። እንዲህ ያሉ የተቀነባበሩ መረጃዎች የሚለቀቁት ሆን ተብሎ የህዝብን ስነ-ልቦና ለመረበሽና በመሪዎች መካከል ያለውን መተማመን ለማላላት ታስቦ ነው።
ለዚህ የሴራ ዘመቻ መነሻ የሆነው የ2021 የቆየ ንግግርን አሁን ካለው የሰላም ሁኔታ ጋር በማጋጨት (Anachronism) ለማቅረብ መሞከሩ ነው። በተለይም ጠቅላይ ሚኒስትሩ “2 ፐርሰንት ብቻ ነው የተሰራው” ያሉትን ንግግር፣ የክልሉን ሰፊ የልማት አቅም (እንደ ተፈጥሮ ጋዝ እና ግብርና) የሚያሳይ መሆኑ ቀርቶ የመንግስት ውድቀት ተደርጎ እንዲተረጎም መደረጉ የቋንቋ አጠቃቀምን የማጣመም ተራ የፕሮፓጋንዳ ዘመቻ መሆነን የመስኩ ባለሙያዎች ይገልፃሉ። ይህ ዓይነቱ ትርክት የክልሉን እድገት ለማደናቀፍና በአቶ ሙስጠፌ አስተዳደር ላይ ህዝባዊ አመጽ ለመቀስቀስ የሚደረግ ሙከራ አካል ነው።
የዚህ ሴራ ዓላማዎች ዘርፈ ብዙ ሲሆኑ፣ ዋነኛው ግብ በፌዴራል መንግስቱ እና በሶማሊ ክልል አመራሮች መካከል ጥርጣሬን በመዝራት በብልጽግና ፓርቲ ውስጥ የውስጥ ሽኩቻ መፍጠር ነው። በሰላማዊ መንገድ ስልጣን መያዝ ያቃታቸው የፖለቲካ ሃይሎች እና የኢትዮጵያ ታሪካዊ ጥላቶች “የውክልና ጦርነት” አስፈፃሚ ግብረ ሃይሎች፣ ክልሉን ከፌዴራሉ መንግስት ጋር በማጋጨት የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት እየጣሩ እንደሆነ መረዳት አይከብድም። ይህ እንቅስቃሴ የሀገሪቱን አንድነት የሚፈታተን ከመሆኑም ባለፈ፣ በክልልና በፌዴራል መካከል ያለውን ስምምነት በማዳከም ለውጭ ጣልቃ ገብነት በር የሚከፍት ነው።
ከዚህ የተቀነባበረ ዘመቻ ጀርባ የውጭ ኃይሎች በተለይም የግብፅ እጅ እንዳለበት ግልፅ ነው። ኢትዮጵያ በታላቁ የዓባይ ግድብ፣ በቀይ ባህር የባህር በር ጥያቄና በቀጠናዊ ተጽዕኖ ፈጣሪነቷ ላይ ያላትን ጽኑ አቋም ለማዳከም፣ የውስጥ ብጥብጥ መፍጠር የግብፅና መሰሎቿ ስልታዊ ፍላጎት ነው። ክልሉ “ሊገነጠል ነው” የሚል ወሬ በማናፈስ የኢትዮጵያን የባህር በር ጥያቄ ሽባ ለማድረግና ሀገሪቱ በውስጥ ጉዳዮቿ ተጠምዳ እንድትቆይ የማድረግ ስልታዊ ሴራ በጉልህ እየታየ ይገኛል።
ከሰባተኛው ሀገር አቀፍ ምርጫ መቃረብ ጋር ተያይዞ እንዲህ ያሉ የሃሰት መረጃዎች (Fake News) መጨመራቸው በአጋጣሚ የመጣ አይደለም። የዚህ ዘመቻ አንዱ ዓላማ የምርጫውን ሂደት ማጠልሸትና ህዝቡ በዴሞክራሲያዊ ሂደቱ ላይ እምነት እንዲያጣ ማድረግ ነው። አቶ ሙስጠፌ ስለ ስድስተኛው ምርጫ የሰጡትን ሚዛናዊ ትችት አሁን እንደተባለ አድርጎ ማቅረብ፣ ህዝቡ “ሀገር ልትፈርስ ነው” በሚል ድንጋጤ ውስጥ ሆኖ ወደ ምርጫ እንዳይሄድ ወይም ወደ ብጥብጥ እንዲገባ ግፊት ለማድረግ የታለመ የምርጫ ስabotage ነው።
በሶማሊ ክልል የታየውን ለውጥ ስንመለከት፣ የአቶ ሙስጠፌ አስተዳደር በክልሉ ለዘመናት የሰፈነውን የሰብአዊ መብት ረገጣ፣ የፍትህ እጦት እና የጸጥታ ችግር በመቅረፍ ረገድ “ምትሃታዊ” የሚባል ስራ መስራቱን መረዳት ይቻላል። ክልሉን ለሁሉም ብሔር ብሔረሰቦችና ሃይማኖቶች ምቹ የስራ ከባቢ በማድረግ ረገድ የተሄደበት ርቀት የሚያስመሰግን ነው። ይህ የለውጥ ሃይል በፌዴራል የተሰጠውን መልካም አጋጣሚ በመጠቀም በክልሉ ተጨባጭ ልማት በማምጣት ረገድ ግንባር ቀደም ተጠቃሽ መሆን ችሏል።
የሶማሊ ክልል ፖለቲካዊ መረጋጋት የመጣው “የወያኔው ክንፍ” በክልሉ ቀድሞ በመመታቱና ለውጥ ፈላጊው ሃይል ሁለንተናዊ ድል በመቀዳጀቱ ነው። ቀደም ሲል ክልሉን እንደፈለገ ሲያሽከረክር የነበረው ሃይል፣ አሁን ተመልሶ ክልሉን ለመቆጣጠር ያደረገው ሙከራ ባለመሳካቱ፣ የጥፋት አጀንዳውን በጎሳና በወደብ ጉዳይ ለመሸፈን እየሞከረ ይገኛል። የወያኔው ክንፍና መሰል አጥፊ ሃይሎች አጀንዳቸውን በቀላሉ ሊያስፈጽሙ ባለመቻላቸው፣ አሁን ወደ “መገንጠል” ትርክትና የሃሰት ፕሮፓጋንዳ መዞራቸው የተስፋ መቁረጥ ምልክት ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል።
በአጠቃላይ ይህ በሶማሊ ክልልና በአመራሮቹ ላይ የሚሰነዘረው ይህ የተቀነባበረ ጥቃት፣ የኢትዮጵያን የሪፎርም ጉዞ ለማደናቀፍ የሚደረግ ትልቅ የፖለቲካ ቁማር ነው። ሆኖም ህዝቡና መንግስት መሰል የሃሰት መረጃዎችን በአግባቡ በመለየትና እውነተኛውን የክልሉን የለውጥ ጉዞ በማጠናከር፣ የጥፋት ኃይሎችን ሴራ ማክሸፍ ይኖርባቸዋል። የሶማሊ ክልል ሰላምና ልማት መቀጠል ለኢትዮጵያ ህልውናና ለቀጠናው መረጋጋት ወሳኝ በመሆኑ፣ እንዲህ ያሉ የሃሰት ትርክቶች በሀገራዊ አንድነት ላይ ሊፈጥሩ የሚችሉትን ስንጥቅ በንቃት መከላከል ይገባል።
