“ምክር ለትግራይ ህዝብ በተለይም ለትግራይ ምሁራን 
”
በተለያዩ አጋጣሚዎች እንደገለጽኩት የትግራይ መሬት እና ህዝብ የስልጣኔ መነሻ፣ ጋሻና የኢትዮጵያ መንግስት ጉልህ አስተዋጽኦ አድርጓል። የትግራይ መሬትም የመንግስት አስተዳደር፣ የአስተዳደር ስርዓት እና የሀገር እሴቶች መፍለቂያ ነው። የትግራይ ህዝብ ኢትዮጵያን በመፍጠርና በመንከባከብ ውስጥ ያለው ሚና ጥልቅ መሆኑ እሙን ነው። የትግራይ ህዝብ በማይፋቅ ቀለም የተፃፈ ብሩህ ታሪክ ያለው ህዝብ ብቻ አይደለም፤ ከምንም በላይ ደግሞ የአገሩ ወዳጅ፣ የሰላምና የብልጽግና ወዳጅና ሥራ ወዳጅ ነው።
ትግራይ ብዙ ምሁራንን፣ የሀይማኖት አባቶችን፣ ፖለቲከኞችን እና ህዝባቸውንና አገራቸውን የሚጠቅሙ ታላላቅ የሀገር ሽማግሌዎችን አፍርታለች። የትግራይ ህዝብ ከጥንት ጀምሮ የመንግስትን ምንነት ጠንቅቆ ስለሚያውቅ ከሌሎች ወንድሞቹ ጋር በመሆን ክልል መስርቷል። ይህ ብቻ ሳይሆን ክልሉ አደጋ ላይ በወደቀበት ወቅትም ቢሆን ግዛቱን በጥልቅ ዋጋ ያስጠበቀ ህዝብ ነበር። ለዚህም ነው ከሌሎች ህዝቦች ጋር በመሆን ለሀገሩና ሉዓላዊነቱ ክብር ሲል ከደርቡሽ፣ ከግብፅ እና ከጣሊያን፣ በኋላም ከምዕራብ ወይም ከምስራቅ እንዲሁም ከሰሜን ወራሪ ሃይሎች ጋር ተዋግቶ መስዋእትነት የከፈለው። በተጨማሪም የዴሞክራሲ፣ የሰላምና የልማት ዋጋ ከሌሎች ወንድማማች ብሔሮች ጋር በመጋራት በኢትዮጵያ ልማት ውስጥ ትልቅ ሚና ተጫውቷል።
ሌላው የትግራይ ህዝብ ባህሪ የሀገር ፍቅር ነው። የትግራይ መሬት የኢትዮጵያ መሰረት እና ማዕከል ሆኖ እንዳገለገለ ሁሉ የትግራይ ህዝብም ልብ በአገር ፍቅር ስሜት ተሞልቷል። የትግራይ ህዝብ በብልጽግናውም ሆነ በችግር ጊዜ ኪዳኑን ሳይክድ የአባቶቹን አደራ ጠብቋል። ማእከላዊ መንግስት በተለያዩ ዘመናት እንቅፋት ሲገጥመው ሀገሪቱን በማዳን እና ክፍተቶችን በመሙላት ረገድ ትልቅ ሚና ተጫውቷል። ከአክሱማዊ መንግሥት ውድቀት በኋላ የተፈጠረውን ክፍተት በመዝጋት ረገድ ትልቅ ሚና ተጫውቷል።
በዘመነመሳፍንት ጊዜ ክፍሎቹን በማስተካከል ረገድ ትልቅ ሚና ተጫውቷል። አገራዊ አንድነትን በማረጋገጥ ረገድም ትልቅ ሚና ተጫውቷል። የትግራይ ህዝብ ታታሪ ነው። የትግራይ ህዝብ ኮረብታ ላይ ወጥቶ ያርሳል፣ ድንጋይ ይቆርጣል፣ ፈልፍሎ ቤተመንግስት ይሰራል። ይህንን ግልጽ እና የታወቀ እውነታ ለማሳየት ማስረጃ ማቅረብ አያስፈልገኝም። የትግራይ ህዝብ ትንሽ ሰላም በነበረበት ወቅት በንግድ፣ በግብርና፣ በህንፃ፣ በኪነጥበብ፣ በቴክኖሎጂ መስክ ያከናወኗቸው ተግባራት መንገደኞች የሚገነዘቡት ሃቅ ነው። ከዚህም በላይ በፈተና የማይናወጥ በመንፈስ የጠነከረ ሕዝብ ነው።
እንደ አለመታደል ሆኖ ግን በተለይ ባለፉት መቶ ዓመታት በተለያዩ አጋጣሚዎችና ምክንያቶች በተለይም ከማዕከላዊ መንግሥት(ለአብነት ደርግ) ጋር ባለው ጠላትነት የትግራይ መሬት የጦር አውድማ ሆኗል፤ የትግራይ ሕዝብም የጦርነት ኢላማ ሆኗል። ምክንያቱ ምንም ይሁን ምን መነሳት ያለበት ጥያቄ የትግራይ ህዝብ ባለፉት መቶ አመታት ከጦርነት ምን አይነት ማህበራዊ፣ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ጥፋቶች አተረፈ? ብለህ ጠይቀህ። በዚህ ጊዜ አንድ አስተዋይ የትግራይ ምሁር ትግራይ እና ህዝቦቿ ከጦርነቱ የበለጠ ጥቅም አግኝተዋል ወይስ ጠፍተዋል ብሎ መጠየቅና መልስ ማግኘት አለበት። ሌላው ሊነሳ የሚገባው ጥያቄ ጦርነቶች ሁሉ ብቸኛው አማራጭ ነበር ወይ? ሌላ መፍትሄ አልነበረውም? የሚለው ጥያቄ መልስ ነው። እና ከአሁን በኋላ ጦርነትን ለመከላከል ምን የተሻለ ዘዴ ነው? ጥያቄውን መጠየቅ እና መልሱን ማግኘት አስፈላጊ ነው. አሳዛኙ ነገር የትግራይ ህዝብ የትላንት ቁስሉን ሳያገግም አሁንም በጦርነት ወሬ በፍርሃት እየኖረ ነው። እንዲህ ዓይነቱን አደጋ እንዴት መቋቋም እንደሚቻል ተረጋግቶ መወያየት ያለበት ጉዳይ መሆኑ ከጠቢባን የተሰወረ አይደለም።
ስለዚህ የትግራይ ተወላጆች በፖለቲካ፣ በቢዝነስ፣ በደህንነት፣ በአካዳሚክ እና በሚዲያ እና በሌሎች ዘርፎች የተሰማሩ ምሁራን እስካሁን የተከፈለው ዋጋ በቂ ነው፣ ከጦርነት ምንም ትርፍ የለም መንገዱን መጨረስ ያስፈልጋል። በተጨማሪም ከፌዴራል መንግስትና ከሌሎች ሃይሎች ጋር ያላችሁን አለመግባባት በሀገሪቱ ህገ መንግስት መሰረት እና በዲሞክራሲያዊ መንገድ ለመፍታት ዝግጁ እንድትሆኑ አሳስባለሁ።
በፌዴራል መንግሥት በኩል በሁሉም ጉዳዮች ላይ በመወያየት፣ የሃሳብ ልዩነቶችን እንደ የአመለካከት ልዩነት ወስደን ስናበቃ በተግባባንባቸው አገራዊ ጉዳዮች ላይ በጋራ እንድንሠራ የሚያደርግ ሁኔታ እንዳለ በመገንዘብ ወደ ቀድሞ ሁኔታው እንዲመለስ ተነጋግረናል። እንደገና አብረን እንድንሰራ በአጽንኦት አሳስባለሁ።
“የትግራይ ህዝብ ከትላንት ቁስሉ ሳያገግም ዛሬም በጦርነት ወሬ በፍርሃትና በሰቀቀን እንዲኖር በፍጹም ሊፈረድበት አይገባም።
