ገዢው ፓርቲ ብልጽግና በህገ-መንግስቱ የተረጋገጠውን የራስን ዕድል በራስ የመወሰን መብት ስልታዊ በሆነ መንገድ የሚያንኳስስ አንድ ወጥ ሀገራዊ ትርክትን ማራመድ ሊሽረው እንዳሰበ ጠቅሶ ተቃውሞ አሰማ። የራስን በራስ ዕድል መወሰን እስከ መገንጠል የሚለውን አንቀጽ “ኢትዮጵያን አንድ ላይ የያዘ ቃል ኪዳን ” ሲል አግንኖታል። በተደጋጋሚ በተደረጉ ውይይቶች ይህ ስሜት የፖለቲካ ፓሪ አመራሮች እንጂ የጥቅል የኢትዮጵያ ሕዝብ ፍላጎት እንዳልሆነ በተደጋጋሚ የሚገለጽ ጉዳይ መሆኑ ይታወሳል።
በተለያዩ ትርክቶች ይህንኑ አንቀጽ የማንኳሰስ ስራ እንደሚሰራ የጠቆመው የኦፌኮ መግለጫ፣ ተግባሩን “ቃል ኪዳን” ያለው አንቀጽ 39 ላይ ጥቃት የመሰንዘር ያህል እንደሆነ ጠቁሟል። አክሎም “የአስርት ዓመታት የህዝባችን የትግል ውጤቶችን ወደ ኋላ መመለስና የሀገሪቱን ህዝቦች ወደ መበታተን መግፋት ነው” ሲል አሳስቧል።
አንቀጽ 39ን አስመልክቶ አሁን በህግ የተሰረዘው የትግራይ ሕዝብ ነጻ አውጪ ግንባር ትህነግም አቋም መሆኑ ይታወሳል። ትህነግ ወደ ትግራይ ከፍገፈገ በሁዋላ “የፌደራሊስ ኃይሎ” ሲል ባቋቋመው አዲስ ጥምረት በዋናነት መንግስትን ሲከስ የነበረው ” የህገ መንግስቱ የማዕዘን ድንጋይ የሆነው አንቀጽ 39ን ሰርዞ አገሪቱን ወደ አሃዳዊ መንግስትነት ለመመለስ እየተሰራ ነው” በማለት እንደነበር ይታወሳል።
“በመንታ መንገድ ላይ ያለች ሀገር፥ ለአንድነት፣ ለሰላምና ለአዲስ ዲሞክራሲያዊ ጉዞ የቀረበ ጥሪ” በሚል ርዕስ አዘጋጅቶ ፓርቲው ለዝግጅት ክፍላችን በላከው መግለጫ፣ ኢትዮጵያ በፖለቲካ፣ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና በጸጥታ ችግር ያለችበትን ሁኔታ ግምገማውን አስቀምጧል። ሊደረግ ይገባዋል የተባለውን አሳብም በርዕስ ለይቶ አስታውቋል።
ኦፌኮ ባወጣው መግለጫ መንግስትን በጽረ ዴሞክራሲያዊነት ከሶ አገሪቱን ታጣቂዎች ከየአቅጣጫው መሳሪያ እንዲያነሱ ማስቻሉን አመልክቷል። ከሶማሊላንድ ጋር የተደረገውን ስምምነትም ኮንኗል። በትግራይ ያለውን የሰላም መሳሳት አንስቷል። ኦሮሚያና አማራ ክልል የሚደረገውን ጦርነት፣ እንዲሁም በጋዜጠኖች፣ በፖለቲካኞችና በአክቲቪስቶች ላይ ማሳደድ፣ እስርና ግድያ ይፈጸማል ያለው መግለጫው የኤርትራን ጣልቃ ገብነትም ሆነ የትግራይ ኃይሎችና የሻዕቢያን ኢህገመንግስታዊ ግንኙነት አስመክቶ ያለው ነገር የለም።
የፓርቲው ተቀዳሚ ምክትል ሊቀመንበር የነበሩት አቶ በቀለ ገርባ ሰሞኑን “…. ሚዲያን ያለአግባብ ኢ-ሞራላዊ በሆነ መንገድ፤ በገፍ በመጠቀም አድማጭን በማደናገር እና የመጡብህ ፖለቲካ ፍርሃትን በማሰራጨት ፖለቲካዉን በጣም አቆሽሾታል» በማለት ለጀርመን ድምጽ መናገራቸው ይታወሳል። እሳቸው ብቻ ሳይሆኑ በርካቶች በኢትዮጵያ አክቲቪዝም፣ ጋዜጠኛነትና ፖለቲካ ተቀላቅለው አገሪቱን ወደ ቀውስ እየነዷት እንደሆነ በርካታ ምሁራንና ሕዝብ አደባባይ በምሬት ሲገልጹ መስማት የተለመደ ነው። ኦፊኮ በደፈናው መንግስትን ከመቃወሙ በዘለለ ሙያቸውንና ኃላፊነታቸውን አክብረው የማይሰሩትን አስመልክቶ ምንም አላለም። የመግለጫውን ሙሉ ቃል ከስር ያንብቡ።
“በመንታ መንገድ ላይ ያለች ሀገር፥ ለአንድነት፣ ለሰላምና ለአዲስ ዲሞክራሲያዊ ጉዞ የቀረበ ጥሪ”
የሀገራዊው ቀውስ ማዕከል፣ ማዕከላዊና አምባገነናዊ መንግስትን እንደገና ለመመስረት ታስቦ በህብረ-ቤሄራዊ ፌደራላዊ ሥርዓት ላይ የሚካሄደው ስልታዊ የማዳከም ዘመቻ ነው። ይህ ጥቃት በተለያዩ ስውር ዘዴዎች እየተፈጸመ ነው፤ ከእነዚህም መካከል፦ የክልል መንግስታትን ስልጣን የሚጋፉና በማዕከል የሚቆጣጠሩ “ኮማንድ ፖስቶችን” መትከል፤ የክልሎችን ራስን በራስ የማስተዳደርና ህገ-መንግስታዊ ስልጣን ላይ የሚደረግ የፖሊሲና የህግ ጣልቃ ገብነትና ወረራ፤ እንዲሁም በህገ-መንግስቱ የተረጋገጠውን የራስን ዕድል በራስ የመወሰን መብት የሚያንኳስስ አንድ ወጥ ሀገራዊ ትርክትን ማራመድ ይገኙበታል። ይህ ኢትዮጵያን አንድ ላይ የያዘውን ቃል ኪዳን በቀጥታ ማጥቃት፣ የአስርት ዓመታት የህዝባችን የትግል ውጤቶችን ወደ ኋላ መመለስና የሀገሪቱን ህዝቦች ወደ መበታተን መግፋት ነው።
“በመንታ መንገድ ላይ ያለች ሀገር፥ ለአንድነት፣ ለሰላምና ለአዲስ ዲሞክራሲያዊ ጉዞ የቀረበ ጥሪ”
መግቢያ
ሀገራችን በከባድ ሀገራዊ አደጋ ውስጥ በምትገኝበት በዚህ ወቅት፣ የኦሮሞ ፌደራላዊ ኮንግረስ (ኦፌኮ) ማዕከላዊ ኮሚቴ ጥልቅ ውይይቶችን ካደረገ በኋላ በሀገራችን ወቅታዊ ሁኔታ ላይ ይህንን የመጨረሻ ግምገማ ያቀርባል። በታሪካዊ ዴሞክራሲያዊ መደላድል ተስፋ የተጀመሩት ያለፉት ሰባት ዓመታት፣ ‘የባከነ ተስፋ’ ዜና መዋዕል ሆነው ተጠናቀዋል። ዛሬ ኦሮሚያ እና መላው ኢትዮጵያ አንዱ ሌላውን በሚያባብስ አውዳሚ አዙሪት ውስጥ በወደቁ የፖለቲካ፣ የጸጥታ፣ የኢኮኖሚና የሰብዓዊ ቀውሶች ተወጥረዋል።
ፓርቲያችን ቢሮዎቹ እየተዘጉና አባላቱ የማያባራ ስደት ፤እስራትና ግድያ እየደረሰባቸው የዚህ ዴሞክራሲያዊ ሂደት መጨንገፍ ሰለባ ቢሆንም፣ የኦፌኮ ጽናት ለሰላማዊ ትግል መንገድ ያለንን የማይናወጥ ቁርጠኝነት ማሳያ ነው። ከዚህ የመርህና የጽናት አቋም በመነሳት የሀገራችንን ደዌዎች በመመርመር ወደ ፍትሃዊና የተረጋጋ ነጌያችን ለመጓዝ የሚያስችልን መንገድ እንጠቁማለን።
I. የሀገራዊው ቀውስ ግምገማ
የሃገሪቱ ሌሎች ቀውሶች ሁሉ የሚመነጩበት መሰረታዊው ቀውስ ፖለቲካዊ ነው። የ2010ሩ ተስፋ፣ አንባገነናዊ መንግስት ለመገንባት በታቀደ ፕሮጀክት ተከድቷል። ይህ የሆነው ከፖለቲካዊ ውይይት ይልቅ ወታደራዊ ኃይልን በተደጋጋሚ በመምረጥ ሲሆን፣ ይህም በሶስት ተያያዥ ጥቃቶች የሀገራችንን ማህበራዊ መዋቅር በታትኖታል።
ሀ. የፖለቲካ እና የጸጥታ ውድቀት፡
መንግሥት የዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታን በዘዴ አፍርሷል። ይህ ጥቃት ስፍር ቁጥር የሌላቸው ጋዜጠኞችን፤ማህበራዊ አንቂዎችን እና የተቃዋሚ ፖለቲካ መሪዎችን ማሰር፣ በግዳጅ መሰወር እና መግደልን ያጠቃልላል። በፓርቲዎች፤ በመገናኛ ብዙኃንና በሲቪል ማህበረሰብ ላይ የወጡ አፋኝ ህጎች፣ ለማሻሻያ ሳይሆን ትችት የሚያቀርቡ ተቃዋሚ ፓርቲዎች፤ ሚዲያዎችንና የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶችን ለመዝጋት እንደ መሳሪያ በመዋል የፖለቲካ ተቃውሞን አዳክመዋል። ዴሞክራሲያዊ ሂደቱ ራሱ በህገ-ወጥ ሕገ-መንግስታዊ ማሻሻያዎችና 6ኛው ሀገራዊ ምርጫ ሙሉ በሙሉ በመጭበርበሩ ተዛብቷል።
እነዚህ ድርጊቶች በድምር የፖለቲካ ምህዳሩን ሙሉ በሙሉ በመዝጋት ለበርካታ ተቃዋሚ ኃይሎች ጦርነት ብቸኛ አማራጭ እንዲመስል አድርገዋል። የማይቀረው ውጤትም አሁን ሀገሪቱን እየበላ ያለው አውዳሚ ጦርነት ነው፦ ኦሮሚያ የማያባራ ጦርነት ማዕከል ሆናለች፣ በአማራ ክልልም ከባድ ጦርነት እንደቀጠለ ነው፣ በትግራይም ያለው ስስ ሰላም እየተሸረሸረ ነው።
ይህ የሀገር ውስጥ ጦርነት ቀስቃሽነት በአፍሪካ ቀንድ አለመረጋጋትን በሚያስፋፋ ኃላፊነት የጎደለው የውጭ ፖሊሲ ላይም ይንጸባረቃል። ከሶማሌላንድ ጋር በብቸኝነት የተደረገው የመግባቢያ ሰነድ (MoU) የሶማሊያ ፌደራላዊ መንግሥትን ማግለል ብቻ ሳይሆን፣ የሀገርን ሉዓላዊነት በተመለከተ የታወቁ ዓለም አቀፍ ደንቦችን የጣሰ ከባድ የዲፕሎማሲ ስህተት ነበር። ይህም ተግባር ኢትዮጲያ በአፍሪካ ቀንድ የግጭትና አለመረጋጋት ምንጭ ተደርጋ እንደትታይ አድርጓታል። ይህ የቀይ ባህር መዳረሻን ለማግኘት የሚደረገው ግትር ጥረት፣ እየጨመረ ከመጣው የጦርነት ነጋሪት መጎሰም ጋር ተዳምሮ ከኤርትራ ጋር ያለውን ውጥረት በአደገኛ ሁኔታ አባብሶ የጦርነት ስጋት እንዲያንዣብብ አድርጓል። የሃገራችን የባህር በር የማግኘት ብሔራዊ ጥቅም የሚካድ ባይሆንም፤ ይህን ብሔራዊ ጥቅም ለማስከበር እየተኼደበት ያለው አደገኛ መንገድ ለሃገራችን ከፍተኛ መዘዝን እንዳያስከትል መጠንቀቅ ያሻል። በገዛ ድንበሩ ውስጥ ሰላምን ማረጋገጥ ያልቻለው ሥርዓቱ፣ በውጭ አዳዲስ ጠላቶችን በንቃት እየፈበረከ ነው።
ለ. የኢኮኖሚ እና የማህበራዊ ውድቀት፡-
ይህ የግጭት አዙሪት አጠቃላይ የኢኮኖሚ ውድቀትን አስከትሏል። የመንግስት ብልሹ አስተዳደር መሰረታዊ ፍላጎቶችን ችላ በማለት የገፅታ ግንባታ ላይ ፕሮጀክቶች ላይ በማተኮር ይገለጻል። በዚህም በሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎች መኖሪያና መስሪያ ቤቶች ያለ በቂ ካሳና ያለ ህጋዊ አካሄድ እንዲፈርሱና ዜጎች ጎዳና ላይ እንዲበተኑ አድርጓል። ‘የኢኮኖሚ ሊበራላይዜሽን’ በሚል ስም ሥርዓቱ የሀገራችንን የኢኮኖሚ ሉዓላዊነት ለውጭ ጥቅሞች አሳልፎ የሰጠ ሲሆን፣ ለሚቀጥሉት ትውልዶች ከባድ ሸክም የሚሆን የሀገር ዕዳ አከማችቷል። ይህ ዕዳ ለከፍተኛው የኑሮ ውድነትና ህዝባችን ለሚጋፈጠው የዕለት ተዕለት ችግር ዋነኛ አንቀሳቃሽ ነው። ቀውሱ አሁን በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ዜጎች መሰረታዊ ፍላጎቶችን እንኳን ማሟላት በማይችሉበት ሰማይ የነካ የኑሮ ውድነት ይገለጻል። በተመሳሳይ ጊዜ፣ ወሳኝ የሆኑትን መምህራንንና የጤና ባለሙያዎችን ጨምሮ የመንግስት ሰራተኞች ደመወዝና ጥቅማጥቅም ማሻሻያ ሳያደርግ የቀረ ሲሆን፣ መንግስት ፍትሃዊና ህጋዊ ጥያቄዎቻቸውን ለመመለስ ፍላጎት እንዳሌለው በተደጋጋሚ አስመስክሯል ። ይህን የሚያባብሰው ደግሞ ሥርዓቱ በግልጽ የሚፈጸም መንግስታዊ ዝርፊያን ተቋማዊ ማድረጉ ነው፦ በተለያዩ ሰበቦች ከሀገራችን ገበሬዎች፣ ነጋዴዎችና ሰራተኞች ያለማቋረጥና በህገ-ወጥ መንገድ ገንዘብ መሰብሰብ የእለት ተግባር ሆኗል።
የጦርነቱና የኢኮኖሚ ውድመቱ ድምር ሸክም በወጣቶቻችን ላይ ከብዷል፤ ይህም በትምህርት እጦት፣ በስራ አጥነትና በተስፋ መቁረጥ የጠፋ ትውልድ ተፈጥሯል። ይህም ወጣቶች ወደ ውጭ ሀገራት አደገኛ ጉዞ እንዲጀምሩ የሚያደርግ ሰፊና አሳዛኝ የስደት ማዕበል አስከትሏል። በሺዎች የሚቆጠሩ በህገ-ወጥ የሰዎች ዝውውር ሰለባ ሆነዋል፣ በባህር ላይ ሞተዋል፣ ወይም በሊቢያ፣ ሱዳን፣ ጅቡቲና የመን በረሃዎች ጠፍተዋል፤ በህይወት የተረፉትም ብዙውን ጊዜ በውጭ ሀገራት ከባድ የኢኮኖሚ ብዝበዛ ይደርስባቸዋል። ይህ አጠቃላይ ጥፋት ሰፊ የማህበራዊ መበስበስን አስከትሏል፣ የማህበረሰብ ትስስርን አፈርስሷል፣ እንዲሁም የሀገራችንን የወደፊት ህልውና የሚያሰጋ የተስፋ መቁረጥ መንፈስ እንዲሰፍን አድርጓል።
ሐ. በህብረ ብሄራዊ ፌደራላዊ ሥርዓት ላይ የሚፈጸም ስልታዊ ጥቃት፡-
የሀገራዊው ቀውስ ማዕከል፣ ማዕከላዊና አምባገነናዊ መንግስትን እንደገና ለመመስረት ታስቦ በህብረ-ቤሄራዊ ፌደራላዊ ሥርዓት ላይ የሚካሄደው ስልታዊ የማዳከም ዘመቻ ነው። ይህ ጥቃት በተለያዩ ስውር ዘዴዎች እየተፈጸመ ነው፤ ከእነዚህም መካከል፦ የክልል መንግስታትን ስልጣን የሚጋፉና በማዕከል የሚቆጣጠሩ “ኮማንድ ፖስቶችን” መትከል፤ የክልሎችን ራስን በራስ የማስተዳደርና ህገ-መንግስታዊ ስልጣን ላይ የሚደረግ የፖሊሲና የህግ ጣልቃ ገብነትና ወረራ፤ እንዲሁም በህገ-መንግስቱ የተረጋገጠውን የራስን ዕድል በራስ የመወሰን መብት የሚያንኳስስ አንድ ወጥ ሀገራዊ ትርክትን ማራመድ ይገኙበታል። ይህ ኢትዮጵያን አንድ ላይ የያዘውን ቃል ኪዳን በቀጥታ ማጥቃት፣ የአስርት ዓመታት የህዝባችን የትግል ውጤቶችን ወደ ኋላ መመለስና የሀገሪቱን ህዝቦች ወደ መበታተን መግፋት ነው።
ከኦሮሞ ፌደራላዊ ኮንግረስ (ኦፌኮ) ማዕከላዊ ኮሚቴ የተሰጠ መግለጫ
